موضوع آزمایش :
آشنایی با وسایل اندازه گیری الکتریکی و مقاومت
هدف از انجام آزمایش :
چگونگی کار با اومتر و بدست آوردن مقاومت یک مقاومت از روشهای متفاوت
مقدمه :
اومتر:
دستگاهی است که می تواند چند کمیت مختلف را
اندازه گیری کند و نام آن از حروف اول کلمات Amper , Volt , Ohm تشکیل شده
است. در این دستگاه چهار پایانه وجود دارد که یکی از آنها com و یا به
عبارتی پایانه مشترک و سه تای دیگر یکی برای ولت و دوتای دیگر برای آمپر
که یکی از آنها برای mA و دیگری برای 10A می باشد.
آمپر سنج:
آمپرسنج وسیله ای برای اندازه گیری جریان در مدار است و
به صورت متوالی در مدار قرار می گیرد . آمپر سنج مورد استفاده دارای سه
اتصال است که یکی از آنها ثابت (منفی) و یکی برای اندازه گیری آمپر بین
0.2 تا 0.6 استفاده می شود و اتصال دیگر نیز برای جریان های بالاتر از 3
آمپر می باشد.
گالوانومتر:
دستگاه گالوانومتر در واقع همان دستگاه آمپر سنج است که بسیار حساس بوده و در حدود میکرو آمپر را با آن اندازه گیری می کنند.
ولت سنج:
اما ولت سنج بر خلاف آمپر سنج به صورت موازی در مدار(به
موازات قطعه ای که اختلاف پتانسیل دوسر آن مورد نظر است. ) قرار میگیرد و
به این دلیل که مقاومت آن بالاست.ولت سنج مورد استفاده نیز دارای 3 اتصال
است که یکی ثابت (منفی ) و یکی برای 0 تا 3 ولت و دیگری برای 0 تا 15 ولت
مورد استفاده قرار می گیرد .
شرح آزمایش :
برای اندازه گیری مقاومت یک مقاومت به دو روش میتوان
عمل نمود یکی استفاده از مدار های رنگی موجود بر روی مقاومت که باین شکل
عمل می کنیم مقاومت را از قسمت بی رنگ و یا طلایی و یا نقرهای به صورتی که
در سمت راست قرار گیرند در دست می گیریم واز چپ به راست یکی یکی رنگها را
مشاهده کرده و عدد مربوط به آنها را یادداشت می کنیم و سپس از سه عدد به
دست آمده طبق فرمول زیر مقاومت آن را بدست می آوریم :
ab*10^n
رنگ سیاه قهوه ای قرمز نارنجی زرد سبز آبی بنفش خاکستری سفید
عدد 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
رنگ بدنه نقره ای طلایی
درصد خطا 20% 10% 5%
در
اینجا مقامت مورد استفاده به ترتیب از چپ به راست قرمز، قرمز، قهوه ای
مباشد که طبق فرمولی که در فوق آمده مقدار مقاومت آن 220Ω است.
روش
دیگر استفاده از وسایل آمپر سنج و ولت سنج است که به این طریق عمل می کنیم
که از دستگاه چند منظوره و یک مقامت مداری را تشکیل داده و آمپر سنج را به
صورت سری (متوالی ) د رمدار قرار می دهیم و ولت سنج را به صورت موازی با
مقاومت قرار می دهیم حال جریان را در مدار برقرار میکنیم و اعداد بدست آمده
از آمپرسنج و ولت سنج را یادداشت کرده و از طریق فرمول
R=V/I
مقدار
مقاومت را بدست می آوریم . که در این آزمایش عدد نشان داده شده توسط ولت
سنج 8.5v و عدد نشان داده شده توسط آمپر سنج 0.04 است که طبق فرمول فوق عدد
212.5Ω بدست می آید و اختلاف میان این دوروش را می توان ناشی از خطای
آزمایش و همچنین درصد خطای خود مقاومت دانست.
عوامل ایجاد خطا:
1- مقاومت سیم ها
2- تنظیم نبودن دستگاه ها
نتیجه گیری :
نتیجه می گیریم که اغلب مقدار واقعی مقاومت ها با مقدار نشان داده شده با استفاده از رنگ های موجود روی آن ها متفاوت است.